Quản lý chất thải theo hướng giảm chôn lấp và tăng tái chế

Trường Đại học Thương mại đã triển khai các giải pháp nhằm giảm thiểu chất thải phát sinh, tăng cường phân loại tại nguồn, tái chế và tái sử dụng, hướng tới xây dựng mô hình “Green Campus” và “Zero-waste Campus”.

Trong hoạt động quản lý chất thải, Nhà trường thực hiện việc thu gom và xử lý rác thải theo các quy định kỹ thuật hiện hành, cụ thể là Thông tư số 35/2024/TT-BTNMT về quy trình kỹ thuật thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt là một trong các căn cứ được áp dụng.

Việc tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải được cụ thể hóa trong Hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt giữa Trường Đại học Thương mại và Công ty TNHH Một thành viên Môi trường Đô thị Hà Nội – Chi nhánh Cầu Diễn. Theo hợp đồng, đơn vị cung cấp dịch vụ thực hiện thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại Trường Đại học Thương mại, số 79 đường Hồ Tùng Mậu, phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Hợp đồng có khối lượng dự kiến 18.000 kg/tháng và tần suất thu gom 01 lần/ngày. Việc xác định rõ đơn vị cung cấp dịch vụ, địa điểm, khối lượng và tần suất thu gom tạo cơ sở cụ thể cho việc tổ chức quản lý dòng chất thải sinh hoạt của Nhà trường.

Hợp đồng đồng thời quy định trách nhiệm của Nhà trường trong việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo đúng quy định và hướng dẫn của chính quyền địa phương, không để chất thải không đúng chủng loại như chất thải y tế hoặc chất thải công nghiệp nguy hại lẫn với chất thải rắn sinh hoạt. Đối với chất thải có khả năng tái chế, Nhà trường có trách nhiệm chuyển giao cho cơ sở thu gom, vận chuyển và xử lý có chức năng phù hợp. Nhà trường cũng bố trí địa điểm thuận lợi để tập kết chất thải rắn sinh hoạt, tạo điều kiện cho đơn vị cung cấp dịch vụ thực hiện công tác thu gom.

Về phía đơn vị cung cấp dịch vụ, hợp đồng yêu cầu thực hiện thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt đúng địa điểm, thời gian quy định và bảo đảm quá trình thu gom, vận chuyển, xử lý phù hợp với các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Đơn vị cung cấp dịch vụ có quyền từ chối thu gom đối với các loại chất thải không thuộc phạm vi hợp đồng hoặc không được phân loại đúng quy định, qua đó tạo cơ chế trách nhiệm rõ ràng giữa bên phát sinh chất thải và đơn vị thu gom, xử lý.

Hợp đồng cũng quy định phương tiện thu gom phải bảo đảm kín, khít và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, phù hợp với xe thu gom và vận chuyển; trường hợp cần thiết, đơn vị cung cấp dịch vụ phải bố trí phương tiện thu chứa phù hợp. Các yêu cầu này góp phần hạn chế phát tán chất thải, mùi và các tác động bất lợi trong quá trình thu gom và vận chuyển. Hợp đồng đồng thời quy định cơ chế điều chỉnh khi khối lượng hoặc quy mô chất thải phát sinh thay đổi đáng kể, cũng như trách nhiệm cung cấp chứng từ và hóa đơn làm cơ sở nghiệm thu, thanh quyết toán dịch vụ.

Song song với việc thu gom và xử lý chất thải, TMU triển khai các hoạt động phân loại rác tại nguồn, tái chế và tái sử dụng. Tiêu biểu là chương trình “Đổi rác lấy cây”, trong đó sinh viên thu gom các vật liệu có khả năng tái chế như giấy vụn và nhựa đã qua sử dụng để đổi lấy cây xanh. Toàn bộ vật liệu thu gom được chuyển đến các đơn vị tái chế, góp phần giảm lượng chất thải phải đưa đi chôn lấp và thúc đẩy hành vi tiêu dùng có trách nhiệm trong cộng đồng sinh viên.

Chương trình được triển khai theo chuỗi “THU GOM – PHÂN LOẠI – TÁI CHẾ”, qua đó hình thành một quy trình tuần hoàn ở quy mô hoạt động của Nhà trường: chất thải có khả năng thu hồi được phân loại, thu gom và chuyển đến đơn vị tái chế thay vì đưa trực tiếp vào dòng chất thải phải xử lý cuối cùng. Kết hợp với cơ chế thu gom chất thải sinh hoạt được tổ chức hằng ngày và yêu cầu phân loại tại nguồn theo Hợp đồng số HDKL/0726190, các hoạt động này tạo thành cách tiếp cận tương đối toàn diện, vừa bảo đảm thu gom và xử lý dòng chất thải còn lại, vừa ưu tiên thu hồi và tái chế những vật liệu có khả năng tái sử dụng.

Nhìn chung, quản lý chất thải của TMU được triển khai theo hướng giảm chất thải phải xử lý cuối cùng thông qua ba lớp: phân loại tại nguồn, thu hồi – tái chế đối với vật liệu có khả năng tái chế, và thu gom – vận chuyển – xử lý phần chất thải còn lại thông qua đơn vị có chức năng. Hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt với Công ty TNHH Một thành viên Môi trường Đô thị Hà Nội – Chi nhánh Cầu Diễn là minh chứng cụ thể cho việc Nhà trường chuyển các yêu cầu quản lý chất thải thành cơ chế vận hành có trách nhiệm, với đơn vị cung cấp dịch vụ, phạm vi công việc, khối lượng, tần suất và trách nhiệm của các bên được xác định rõ ràng.